Haberler

Makaleler

ZEKA VE ZEKA TESTLERİ

AYKUT AKOVAZEKA, ZEKA TESTLERİ VE ZEKAYLA İLGİLİ PSİKOLOJİK TESTLER

Zekanın çeşitli tanımları yapılmıştır. Zeka bir adaptasyondur. Bir başka tanıma göre testlerin ölçtüğü şeydir. Zeka, tekrarla kazanılmış bir davranış alışkanlık süreci olarak tanımlanabilir.

Bunların içinde deneme, yanılma, araştırma, alışkanlıklar vardır. Zekayı etkileyen birçok faktörler vardır. Bunlar:

1. Genetik faktörler
2. Çevresel faktörler
3. Beslenme

şeklinde sıralanabilir. Fonksiyon bakımından zeka, tanıma fonksiyonlarının giderek bir denge meydana getirmesidir. Yapısal açıdan zeka, her şeyden önce aksiyonların giderek ters giderliğiyle belirlenir. İlkel aksiyonlar tek yönlüdür:

ÖRNEĞİN: Kedinin süt içmesi gibi. Bunlar bir amaca ulaşması için yapılan fiillerdir. Amaç sağlanınca bir şey kalmaz. Üstün zekalı fiiller ise işlemlerdir. Bunlar öyle aksiyonlardır ki maddi olduğu kadar ters gider karakterdedir.

ÖRNEK:1+1=2’dir, 2 den 1'i çıkararak tekrar 1 i bulabiliriz. Toplamayı çıkartmaya dönüştürmek ters giderlik işlemidir.

ZEKANIN BELİRLİ AŞAMALARI:

1. Duyu hareket zekası: (0-1,5-2 yaşına kadar)
2. Somut işlemler: (2--11-12 yaş )

- Formasyon dönemi: (1,5 -- 7-8 yaş )
- Denge dönemi:(7-8---11-12 yaş )

3. Soyut işlemler: ( 11- 12 --- 14- 15 yaş )

1. DUYU HAREKET ZEKASI ( 0 - 1,5 - 2 YAŞ )

Bu hareket ve algılardan oluşan zeka biçimidir. Bu çocuğun konuşmasından önce gelen dönemde yer alır.

Köhler, genel olarak duyu hareket zekasının antropoid maymunlarda bulunduğunu göstermiştir. Bu maymunlar meyveyi yakalayabilmek için araç kullanabilmekte ve dolambaçlı bir yol izleyerek meyve ile kendi arasındaki engeli ortadan kaldırabilmektedir. Bu davranışın 11 - 12 ----- 18 aylık çocukta bulunduğunu en ilkel yüzeylerinden başlayarak gözlerimizin önüne sermiştir.

Birinci aşama: Reflekslerin işletilmesi, (0-1,5 ay )

Doğuşta çocukta refleks faaliyetleri görülür. Göz bebeği refleksi, göz kapağı refleksi, emme refleksi gibi. Refleksler çevre ile olan ilişkilerinde önemli rol oynar. Bu davranışlar çocuğun psikolojik hayatını belirler.

Çocuk ağzına bir nesne dokununca emmeye başlar. Yorganı, çarşafı, parmağını emer ne bulursa ağzına götürür. Annesinin göğsünü görürse ona yönelir.

İkinci aşama: İlk alışkanlıkların kurulması ( 1 -4,5 ay )

Bazı çocuklar birinci ayın sonuna doğru ellerini ağızlarına götürürler ve başparmaklarını emerler. Ağız tepkileri ile el tepkileri kaynaşmış olur böylece yeni bir kazanç meydana gelmiştir. Tesadüfen olan bir şey daha sonra alışkanlık halini alır aynı biçim de çocuk işittiği bir sese bakar bu nesneye elini götürür, yanan bir kibritin alevini izler.

Üçüncü Aşama: Amaçla aracın ayırt edilmesi (4,5 8--9 ay )

Çocuk ayaklarıyla bebeğine vurur onu sallar ve bu hareketi devam ettirir.

Dördüncü aşama: Araçla amacın bir birine bağlanması ve bunların yeni durumlara uygulanması (8--9 --11 -- 12 ay )

Bu dönemde ilk kez tam anlamıyla zekalı davranışlar görülmeye başlar. Çocuk nesneleri sallama davranışına sahiptir. Her hangi bir nesnenin arkasına saklanan başka bir nesneyi bulabilir.

Beşinci Aşama: Deneyler yaparak yeni araçların keşfi (11-- 12 --- 18 ay )

Çocuk deneyerek yeni yollar keşfeder bir örtü üzerinde bulunan nesneyi yakalayamazsa, örtüyü çekerek o nesneyi yere düşürerek alır.

Altıncı Aşama: Zihinsel düşünce yoluyla yeni araçların icadı ( 18 -- 24 ay )

Artık çocuk sadece deneme yanılma yoluyla değil, ilişki bilinci ile kendisini kontrol ederek hareket eder. Daha önce edindiği tecrübelerle yeni karşılaştığı problemleri çözmeye çalışır.

2. SOMUT İŞLEMLER

Formasyon dönemi:1,5 7--8 yaş bu dönemde çocuk ta sembolik düşüncenin doğduğu görülür, yani çocuk bir şeyi diğer bir şeyin aracılığıyla canlandırabilir.

ÖRNEĞİN: Oyun oynarken beyaz bir taşı ekmek olarak kullanabilir. 1,5 yaşındaki çocuk ta sembolik fonksiyon görülür. Çocuğun kullandığı ilk sözlü şemalar bize çocuğun duyu hareket şemalarının kavram haline dönüşme yoluna girdiğini gösterir.

Bu gelişme çok ağır meydana gelir ilk başta yarı sözlü işaretlere bağlı duyu hareket şemaları bir sınıf nesneye bir kelimeyi ortaya koymaz daha ziyade bir birine benzer tecrübeler ortaya konur. ÖRNEK: Treni gören çocuk çuf çuf der. Bunu farklı durumlarda tekrarlayabilir. Bir araba görünce de ya da bir adam görünce de aynı şeyi söyleyebilir. Bu aşamada çocuk egosantrik düşünür. Çocuk türe göre tanımlama yapar fakat bazı, hepsi ayrımını henüz yapamaz.

Denge Dönemi: ( 7---8 yaşlarında ) Çocukta bir bütünde meydana gelen değişiklikler çocuk için önemlidir. Bu dönemde sınıflama, serileme, değişmezlik, sayı, mekan kavramları meydana gelir.

3. SOYUT İŞLEMLER: (11 ---- 12 ----------- 14 -- 15 YAŞ )

Yedi sekiz yaşlarından itibaren sosyalleşmeye başlayan çocuk, on bir, on iki yaşlarında oyun kurallarının kişiler arası anlaşma sonucunda meydana geldiğini anlayacak kadar ilerlemiş durumdadır. Bu dönemde de görüş alışverişinde bulunabilir. Olaylar olmadan sonuçlarını kestirebilmeye başlamıştır.

Bu dönemde kanıtlara göre fikirleri kabul eder. Varsayımlar yapar. Olayların nasıl olduğunu düşünmeye başlar. Duyu dışı olayları, doğaüstü olayları kavramaya çalışır. Yargılarını mantıksal olarak destekleyebilir. Karmaşık ilişkileri çözmeye çalışır.

ZEKA TESTLERİ:

WİSC ZEKA TESTİ: Bu test beş, on beş yaşları arasındaki çocuklara uygulanır. Test genel bilgi, genel kavrayış, aritmetik, benzerlikler, kelime bilgisi, resim tamamlama, resim düzenleme, küp yerleştirme, parçaların yerine konulması, labirentlerden oluşmaktadır. Bu test sonucunda diğer zeka testlerinde olduğu gibi zeka bölümü ortaya çıkar.

- 130' ÇOK ÜSTÜN
- 120 -129' ÜSTÜN
- 110-119' PARLAK
- 90--109' ORTA
- 80-- 89' NORMAL
- 70 - 79' SINIR HALİ
- 69 - VE AŞAĞISI GERİ ŞEKLİNDE TANIMLANMAKTADIR.

Çocuğu yapılan tek bir testle değerlendirmek yanlış olur. Bazı durumlarda farklı zamanlarda ve farklı bir ortamda testi tekrarlamakta yarar vardır. Tek bir testle yetinilmemeli farklı zeka testleri uygulanıp ikisinin ortalaması alınmalıdır. Çünkü tek bir zeka testinden elde edilecek sonuçlar yanıltıcı olabilir.

STANFORT -- BİNET ZEKA TESTİ:

BEŞ, ONBEŞ YAŞ ARASI ÇOCUKLARA uygulanır.

WİSC-R ZEKA TESTİ:

ALTI, ONALTI YAŞLARDAKİ ÇOCUKLARA uygulanır.

Good Enough – Harris Bir İnsan Çiz Testi: Çocuktan bir insan resmi çizmesi istenir. Çizdiği resmin ayrıntılarına göre puanlama yapılır. Bu puana göre zekası hakkında bir bilgi edinilmiş olunur.

CATTEL ZEKA TESTİ: Özellikle dikkat ölçen bir testtir.

Zeka testleri çocukların muhakeme, algılama, dikkat, kelime bilgisi, sözel ifade yetenekleri, hafıza yetenekleri, motor becerilerini, genel bilgilerini ve genel kavrayışlarını ölçen araçlardır. Bu testler sayesinde çocukların zihinsel durumları ortaya konur. Zekalarında bir sorun var mı yok mu bunu anlamaya yarar. Ayrıca problemlerine teşhis için yararlı bir araçtır. Bu testleri üniversitelerde eğitimleri sırasında alan uzmanlar tarafından uygulanmalıdır. Böyle bir eğitim almayan kişiler tarafından uygulanmamalıdır. Ayrıca bu testler bir amaç için uygulanmalıdır.

PSİKOLOJİK TESTLER:

Bu testler çocukların bilinçaltlarını ortaya çıkartmaya yönelik testlerdir.

ÖRNEK olarak: Bir resim çizdirmek çocuklar hakkında bize oldukça önemli ipuçları verebilmektedir. Çocuk GÜVENSİZ Mİ, İÇE DÖNÜK MÜ, DEĞİL Mİ, ZİHİNSEL BİR SORUNU VAR MI, AİLE İLE YAŞADIĞI BİR SORUN VAR MI tüm bunlar yaptığı resme yansır.

CÜMLE TAMAMLAMA TESTİ:

Burada çocuk yarım bırakılan cümleleri tamamlar. Böylece çocuğun bilinçaltında yaşadığı sorunlar ortaya konulur.

AYKUT AKOVA
PSİKOLOJİK DANIŞMAN VE PEDAGOG
BAĞDAT CAD ERENKÖY N.343
İLETİŞİM : 539 565 98 95 
aykutakova@hotmail.com
www.aykutakova.com

Yayınlanma Tarihi : 08.03.2012

8313

defa okundu

+ Yorum Yap

Henüz Yorum Yapılmamış.

hesaplayıcılar

ANKET

Bebeğiniz ne zaman gece boyunca uyumaya başladı?
0-2 aylık arasında
2-4 aylık arasında
4-6 aylık arasında
6-9 aylık arasında
9-12 aylık arasında
12-18 aylık arasında
18-24 aylık arasında
Anket Sonuçları
Bebek Sağlığı Bebek hastalıkları ve tedavileri www.annelikbilinci.com/kategoriler/bebegin-sagligi
Hamilelikte Nasıl Beslenmeli? Hamilelikte beslenme önerileri www.annelikbilinci.com/kategoriler/hamilelikte-beslenme
Bebeği Emzirme Emzirme hakkında herşey www.annelikbilinci.com/kategoriler/bebegi-emzirme
Gebelikte Güzelilk Tavsiyeleri Gebelikte güzellik ve bakım önerileri www.annelikbilinci.com/kategoriler/gebelikte-guzellik-ve-bakim