Haberler

Makaleler

LOHUSALIK DÖNEMİ

KEMAL HÜKMENDOĞUM SONU DEVRE (LOHUSALIK =PUERPERİUM)

Annelik gebe kalma ile başlar, lohusalık ile devam eder.

LOHUSALIK :

Doğumun gerçekleşmesinden sonra plasentanın dışarı alınması ile başlar.  İlk 6 haftası kritik, kalanı daha sakin ve sorunsuz geçmek üzere 18 ayı kapsamaktadır. Doğumdan sonra anne için ilk dokunuş, ilk bağlanma ile ruhsal ve bedensel dalgalanmalar genital organların eski haline gelmesi ile nihayet bulur. Doğum farkındalığı yüksek insanlar için çocukla birlikte bir kez daha büyüme fırsatı yakalamasına sebep olur.

Lohusalıkta oluşan fizyolojik değişiklikler

Doğum sonu ağrılar:

Uterus: Rahim doğumdan hemen sonra küçülmeye başlayarak 4 hafta içinde gebelik öncesi iriliğe serviks (rahim ağzı) doğumun 2. Günde 2 parmak girecek açıklığa iner. Tamamen kapanması 2 hafta içinde gerçekleşir. Rahim ağzı kanalı iç kapısı kapanırken diş ağzı yani vajinaya bakan kısmı hiçbir zaman tam kapanmaz. Dıştan bakılınca geniş görünümlü, laserasyonu olan ve kenarlarında çöküntüleri var olan bir yapıya döner. İşte buraya bakarak doğum yapıp yapmadığına karar verilir.

Doğum sonu ağrılar:

Rahim kasılmaları: oksitosin hormonu salgılanmasına bağlıdır.

Sezaryen ve epizyo kesisi: Kesi yerlerinde acıma yanma ve sızlama

Neler yapılabilir?

Ayakta ılık duş alın

Dikiş bölgesine sıcak kompres uygulayın

Uzun süre ayakta kalmayın

Uzun süre oturmayın

Ev içinde bolca gezinin

Epizyo yeri 7-10gün içinde iyileşir

Yara yeri üzerine oturmayın

Pamuklu gevşek iç çamaşırları kullanın

İdrar torbasını sık sık boşaltın 6-8 saat aralıklar ile

Tuvalete gidin

Kabızlık nedeni ağrı için bol su için, posalı besinler tüketin

Parosetamol grubu ağrı kesiciler alabilirsiniz.

LOŞİA:

Doğum sonu normal kan kayıpları:

Normal doğumda 500cc

Sezaryende 1000cc dir.

Loşia oluşumu.

Plasentanın ayrılma yerinden arta kalan ve dökülen doku parçaları

Kan ve serumdan oluşur 10-15 gün devam eder. Başlangıçta 4-5 gün kanlı kırmızı 6-10 gün kadar da pembe ve giderek beyaza dönüşerek sona erer.

Süt gelmesi: prolaktin ve oksitosin hormonu salınımı

Annenin bebeğin sesini duyması

Bebeğin meme başını emmesi uyarısı

Başlangıçta anne sütü 4-5gün koyu ve az daha sonra bebek emmesine bağlı miktarı çok artacak ancak kıvamı azalacaktır.

Hamilelikte memeler:

Genel olarak büyürler

Sertleşirler

Nodüler oluşumlar

Hafif dolgunluk ve ağrılar olur.

Tedbir olarak

Göğüsleri destekleyen sert sutyen kullanın

Çatlak var ise krem kullanın

Memede 4-5saatten fazla süt biriktirmeyin

Memede yumrular oluşmasına izin vermeyin,

Meme başını ıslak bırakmayın daima kuru tutun

Genel vücut hijyenine dikkat edin

Sezaryen ve epizyo kesi yeri ağrıları

Sezaryen kesi yeri iyileşme 8 hafta, epizyo kesi yeri iyileşmesi 7-10 gün

Epizyo yeri bakımı

Üzerine oturmayın

4-6 saatte bir ped değiştirin

Perine temizliği için ılık temiz su kullanın

Temizlik önden arkaya yıkama şeklinde olsun

Ağrı ve şişlik var ise soğuk uygulayın

Pamuklu ve bol iç çamaşırları giyin

Uzun süre ayakta kalmayın ve uzun süre oturmayın

İDRAR YAPMA FAZLALIGI ve KABIZLIK.

Depolanan sıvının atılmasına bağlı olarak artar.

Kabızlık:

Doğum sonrası barsak hareketleri geç başlar

Karın kaslarının zorlanmış olması

Ikınma ile dikişlerin açılacağı kaygısı

Tedbir:

Bol sıvı tüketin

Posalı besinleri çok tüketin

Ev içi yürüyüşler yapın

GÖZLERDE KANLANMA:

Doğumun hemen sonrasında konjoktivalarda kanlanmaya bağlı kızarıklar oluşur.

LOHUSALIK HÜZNÜ:

Hormonal değişimler

Ruhsal dalgalanmalar(coşku, kaygı arası gelgitler)

Ağlama krizleri

Uykusuzluk halsizlik şaşkınlık sinirlilik

Baş ağrısı

Konsantrasyon güçlüğü

Doğumların %30-85 inde görülür. 7-10 Gün içinde kaybolur

LOHUSALIKTA ACİL PATOLOJİK HALLER:

Doğum sonu kanamalar: Doğumdan sonra görülen ve fizyolojik sınırı aşan (500cc) kanamalardır Hemotokrit değeri % 10dan fazla düşer. Vaginal doğumların %2-4 görülür.

Erken post partum devrede görülen kanama nedenleri

1.Rahim kasının kasılma anomalısi (atonik kanamalar)

Uzamış doğumlar

Rahmin aşırı gerginliği (ikiz gebelik,iri bebek,,hidramnios)

Çok sayıda doğum yapma

2. Doğum yolu yırtıkları

3. Kanama pıhtılaşma bozuklukları

4. Plasentanın patolojik bozuklukları:

Kotiledon retansiyonu

Kısmı plasenta previa

Plasenta yerleşim anomalileri(acreat,percreat,increata)

Tali plasenta

5.Diğer faktörler:

Uterusun şekil anomalileri

6. Hoyratça yapılan doğum yardımları

Geç post partum kanama nedenleri

Plasenta retansiyonu

Sub involusyon

Lohusalıkta doktora başvurma halleri

Yoğun kanama

Pis kokulu akıntı

Loşıada bol pıhtı olması

38.C üzerinde ateş olması

Bacaklarda ve baldırlarda duyarlılık ve sıcaklık hissi

Memelerde ağrı şişlik hassasiyet kızarıklık

Meme başından iltihap gelmesi

Sezaryen ve epizyo kesi yeri şişlik ve kızarıklığı

Fenalık hissi kendini kötü hissetme

Kanamalarda görülen bulgular

Hızlı nabız(taşikardi=>110dakika)

Düşük tansiyon(hıpotansiyon=<90mmhg sistolik)

Hızlı sonunum(takipne=>30/dakika

Mukozalarda soluk renk

Terleme, soğuk cilt, endişeli durum

Konfüzyon, bilinç kaybı

İdrar çıkış azlığı(<30ml/saat)

Uterus gevşek ve büyüktür

Post partum kanamaları sınıflandırma

Grup 1     Kayıp <1000cc ise bulgu hafif taşikardi

Grup 2     Kayıp 1000-1500cc ise bulgu taşikardi, takipne

Grup3     Kayıp 1500-2100cc ise bulgu taşikardi, takipne, hipotansiyon periferik dolaşım bozukluğu

Grup4     Kayıp>2100cc ise bulgu hasta şok tablosundadır.

Post partum kanamalı hastalara yaklaşım

Ekip ve ekipman desteği istenmeli

Vital bulguların tespiti

Damar yolunu açmak

Acil laboratuar tetkikleri istemek

Kan grubu tayini

Daimi idrar sondası takılması

Damar yolunu dolduran mayii verilmesi

Kan isteği yapma

Rahmi kasıcı ilaçlar yapılır

Rahim içi kontrol edilir

Uterus masajına başlanır

Kanama nedeni için detaylı genital muayene yapılır

Post partum kanamalı hastalarda yönetim

Medikal tedavi

Plasenta 30 dakika olmasına rağmen ayrılmaz ya da aşırı kanama var ise plasenta kontrollü olarak çıkarılır

Mesane boşaltılır. Kordon klemp ile vagina ağzına yakın yerden tutulur.  2-3 dakika süre ile hafif traksiyon edilir. Diğer el pubis üzerinde uterusu sabitler kasılmalarla birlikte kordon çekilir kasılma yok ise kordonu çekilmez yalnızca gergin tutulur.

Masaj plasenta dışarı alındıktan sonra İki elle uterus masajına başlanır. Masaj 2 saat boyunca her 15 dakikada bir yapılır.

Öngörü:

Riskli hastaları önceden belirlenmeli, Trombosit sayısı 50.000 adet/ml üzerinde tutulmalı ve plazma solüsyonları verilmelidir. Poast partum kanamalı hastalarda medikal tedavi yetersiz kalır ise cerrahi tedaviye geçilmelidir.

Cerrahi tedavi

Uterin arter bağlanması

Hipogastrik arter baglanması (internal iliac arter ligasyonu)

Uterin packing (paketleme)

5-95 saat tutulabilir

Lynch sütürü

Tranvers sütürler

Histerektomi(rahmin alınması)

Uterus rüptürü

Uterus yırtılması 1500 doğumda 1 görülür. Kanama ve anne ölümlerinin %20’sini oluşturur.

Şu bulgular görülür.

Doğum eylemi durur doğum ilerlemez

ÇKS(çocuk kalp sesleri) bozulur.

Gelen kısım pelvisten yukarı çıkar.

Karın göğüs altında şiddetli ağrı

Kasılmalar aniden kesilir.

Annenin karnında yırtılmaya yakın BANDLE halkası oluşur

Tedavi

Doğum süratle müdahale ile sonlandırılmalıdır

Uterus inversiyonu

Doğumu takiben uterus iç yüzünün dışa dönmesi halidir. 20.000-60.000 doğumda bir görülür. Ani ortaya çıkar. Genellikle plasentanın uterusa fundal yerleşimlerinde rastlanır kordonun elle çekilmelerinde ortaya çıkar

Tedavi: Utersus anestezi altında repoze(içeri itme) edilir.

Amnıon suyu embolisi

20.000 doğumda bir görülür. Ani ortaya çıkan bir tablodur

Hipotansiyon

HİPOKSİ

Kanama ve pıhtılaşma bozukluğu

Şiddetli kanama

Tedavide ana ilke:

Blokaja yol açan kalp refleksleri, vazo-spazm, bronko -spazm, ve akciğer ödemini süratle sonlandırmaktır.

Puerperal enfeksiyon

Doğum sonucu genital sistemlerden orijin alan enfeksiyonlara bu ad verilir.

Nedenleri

Asepsi şartlarında yapılan doğumlar ve hasta kaynaklı nedenler diye ayrılır.

Genellikle tuttukları organa göre adlandırılır.

Endometrit

Parametritit

Pelvik tromboflebit

Peritonit

Salpenjit

İdrar yolu enfeksiyonu

Doğum sonu kötü koku enfeksiyonu akla getirmelidir en temel bulgu 38 ve üzeri ateş görülmesidir.

Enfeksiyonlardan korunmak için gebelik doğum ve lohusalıkta alınacak önlemler

Gebelikte dengeli beslenilmeli

Anemi düzeltilmeli

Vitamin eksikliği giderilmeli

Doğumun steril şartlarda yapılmasına dikkat edilmeli

Doğumda gereksiz müdahalelerden kaçınılmalıdır

Enfeksiyon bulguları var ise zamanında derhal müdahale yapılmalı

Tedavi

Genellikle medikal tedavi yapılır

Lohusalıkta cinsellik

Lohusalıkta kadın ruhsal süreçle birlikte fizyolojik değişimlerde yaşar. Doğumdan sonra salgılanan hormonlar kadının cinsel uyarılmasını azaltır ve zorlaştırırlar. Vaginal ıslaklık gecikebilir yâda olmayabilir. Cinsellik keyifli yaşanmaz ayrıca lohusalık kadını lohusalık hüznü oluşturur.

Kadınlar lohusalığın 12. haftasından sonra cinsel ilişki yaşamına dönebilirler. Doğum sonu ilişki başlama 6. haftanın sonu işaret edilir. Ancak burada önemli olan kadını cinselliğe hazırlayacak olan sayılı günlerden çok kocanın eşi ile hem eş hem anne olarak kuracağı sevgi bağıdır. Tıbbi olarak loşia beyaza dönünce ve de dikişler iyileşince ilişkide bulunmada sakınca olmayacaktır

Uzm.Dr. Kemal HÜKMEN
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
drkemalhukmen@hotmail.com
www.ozeldogum.com sitesinden sorularınız cevaplanmaktadır.
Tel: 0 222 231 0825

 

Bu konuda tavsiye edilen diğer yazılar

Lohusalık Depresyonu, Belirtileri ve Tedavisi

Lohusalık Döneminde Görülebilecek Sorunlar

Lohusalıkta Psikolojik Durumunuz

Lohusalıkta Fiziksel Değişmeler Ve Bakım


Yayınlanma Tarihi : 08.03.2012

21314

defa okundu

+ Yorum Yap

Henüz Yorum Yapılmamış.

hesaplayıcılar

ANKET

Bebeğiniz ne zaman gece boyunca uyumaya başladı?
0-2 aylık arasında
2-4 aylık arasında
4-6 aylık arasında
6-9 aylık arasında
9-12 aylık arasında
12-18 aylık arasında
18-24 aylık arasında
Anket Sonuçları
Bebek Sağlığı Bebek hastalıkları ve tedavileri www.annelikbilinci.com/kategoriler/bebegin-sagligi
Hamilelikte Nasıl Beslenmeli? Hamilelikte beslenme önerileri www.annelikbilinci.com/kategoriler/hamilelikte-beslenme
Bebeği Emzirme Emzirme hakkında herşey www.annelikbilinci.com/kategoriler/bebegi-emzirme
Gebelikte Güzelilk Tavsiyeleri Gebelikte güzellik ve bakım önerileri www.annelikbilinci.com/kategoriler/gebelikte-guzellik-ve-bakim