Haberler

Makaleler

GEBELİK HİPERTANSİYONU

UZM. DR. KEMAL HÜKMENGEBELİK HİPERTANSİYONU

Hipertansiyon hem anne hem de bebek için ciddi sorunlar çıkaran bir durumdur. Gebeliklerde görülme sıklığı %7-10 arasındadır. Bunların %70 preeklamsi, %30 kronik hipertansiyondur. Gebelikte yüksek tansiyonu olan hastalar preeklamtik olarak izlenmelidir.

GEBELİKTE KAN BASINÇLARI (tansiyonlar)

                                   Sistolik(Büyük)                  Diastolik(Küçük)

1. trimesterde:            93-113mmhg                      46-66mmhg

3. trimesterde:            97-121mmhg                      60-78mmhg olmalıdır.

Gebeliğin her döneminde ölçülen >130/80mmhg anormal tansiyon kabul edilmelidir. Gebeliğin oluşturduğu hipertansiyon insanlara has bir sorundur Gebelikte oluşan hipertansiyon postpartum (lohusalık)  3. ayından sonra kaybolur, devam eder ise kalıcı hipertansiyona dönüşür.

Gebelerde tansiyon ölçümü:

10 dakika dinlenmiş olmalı

Oturur pozisyonda olmalı

Manşon sağ kola ve dirseğin üzerine yerleştirilmeli

Sağ kol kalp hizasında getirilmeli.

Hipertansiyon için kriter ölçüm 6 saat ara ile en az 2 kez her seferinde 140/90mmhg ve üzerinde olmalıdır.

Sınıflandırma:

1. Transient hipertansiyon: Gebeliğin 2. yarısında görülen proteinüri ve ödem görülmeyen lohusalığın 12. haftasından sonra kaybolur.

2. Preeklampsi: Transient hipertansiyon+ödem+ proteinüri eşlik etmesi

3. Eklamsi:Preeklampsi bulgular+ konvulziyon(tonik ve klonik kasılmalar)+koma hali

4. Kronik hipertansiyon: Gebeilik öncesi veya 20.gebelik haftasından önce çıkan postpartum 6. haftadan sonrada devam eder

5. Superimposed preeklamsi: kronık hipertansiyon+preeklampsi   

Normal gebelikte kalp damar sistemi: 

Total kan hacmi %50 artar artışta plazma bölümü rol oynar. Volüm artışı nedeni ile fizyolojik anemi(kansızlık) gelişmektedir.

Periferik vasküler rezistans azalır. Dokuların kanlanması artar

Kardiak out-put(çıkış atım hacmi) artar

Anjiotensin 2 etkisine direnç oluşur

Kalp atım hızı artar

Etiyolojik nedenler

Esas neden tam olarak bilinmese de rol oynayan pek çok faktör vardır. Plasenta var ise bu hastalık her zaman gelişebilir.

a.  Artmış immün cevap

Normal gebelerde yabancı plasental antijenlere karşı immün yanıt yoktur. Preeklampsi ve eklampside yabancı paternal antijenler reaksiyon vardır. Sitotrofoblastlar endometrium spiral arterlere  anormal invazyon yaparak vazokonstruksiyon oluşturur. Koagulasyon sistemi aktive olur. Vasküler yatak bozulur. Hücrelerden çeşitli faktörler salgılanır .(nitrikoksit, prostaglandin, fibronektin, yağ asitleri vs.) 

b. Genetik yatkınlık

c. Damar endotel hasarı

d. Anormal trofoblastik invazyon

e. Kalsiyum metabolizması bozukluğu

f. Trombofili

g. Diyet

Gebelik hipertansiyonunda erken tanı

Biyokimyasal testler

Serum ürik asit arştı

Serum demir düzeyi artışı

İdrarda kalsiyum seviyesi azalır

Mikro albuminüri

Fibronektin artışı

Nitrik oksit artışı

Antitrombin F3 seviyesi azalır

Düşük beta HCG ve PAPP-A seviyesi

Trombosit düşüklüğü

Hemotokrit düzeyi artışı

Kan basıncı testleri

Roll over testi(28.-32  gebelik haftası)

Anjiotensin 2 ölçümü

2. trimesterde hemosistein testi

Pozitif izometrik egzersiz testi

Uterin arter doppler testi  

18. gebelik haftalarında bakılır uterin arterlerde tek veya çift taraflı erken END-Diastolik çentiklenme görülmesi

Yüksek riskli gruplar

Anne yaşı >40

Hipertansiyonu 15 senedir var olması

Gebeliğin başında tansiyon>160/110mmhg

Şeker hastalığı taşıması

Kardiyomyopatisi

Böbrek hastalığı

Bağ dokusu hastalığı

Sistemik lupus hastalığı

Önceden var olan gebelik kayıpları

Ailesel öykü

Molar (su-üzüm) gebelik

Çoğul gebelik

Obezite

Gebelik hipertansiyonunda fetal ve maternal komplikasyonlar

RDS

Kronik akciğer hastalığı

Nekrotizan enterokolit

İnterventriküler serebral kanama

Cerebral palsi

Sepsis

Plasenta dekolmanı

Plasental perfüzyon azlığı

Intra uterin gelişme geriliği

Mikrosefali(küçük kafa)

Mental gerilik

Preeklamsi tablosunun

                                        Hafif preeklamsi           şiddetli preeklampsi

Sistolik kan basıncı           <150mmhg                  >160mmhg

Diastolik kan basıncı          <100mmhg                  >110mmhg

Baş ağrısı                        yok                          var

Görme bozukluğu                yok                          var

Epigastrik ağrı                   yok                          var

Olugüri(az idrar yapma)          yok                       <500cc24 saatte

Konvülsiyon                     yok                          var (EKLAMPSİ)

Serum kreatinin                  normal                    >1mg/dl

AST(karaciger enzimi)           hafif artmış               >70U/L

Bilüribin                         hafif artmış               >1.2mg7DL

Ürik asit                         hafif artmış               >600U/L

Trombosit sayısı              >100.000mm3               <100.000mm3

Pulmoner ödem                    yok                        var

IUGR (gelişme kısıtlılığı)          yok                        var

Oligohidramnıos(suazlığı)      yok                            var

Etkilenen sistemler

Santral sinir sistemi(beyin)

Pulmoner sistem(akciğer)

Kardio vasküler sistem

Böbrekler

Hemopoetik sistem

Endokrin sistem

Oküler sistem(göz)

Tanı

Esas tanı için gerekli olan kriter

HİPERTANSİYON ve PROTEİNÜRİ den oluşur, ödem sık rastlanan bir bulgu ancak spesifik değil, bu olmadan da preeklampsi görülebilir.

Proteinüri: 0,1-0.3gr/L/24 saatlik idrarda 

Preeklampsi: Tansiyon >140/90mmhg  proteinüri hafif ödem hafif

Şiddetli preeklampsi: Tansiyon>160/110mmhg proteinüri 6gr/L/24 saat

Ödem 3+,4+ Pozitif diger bulgular

Eklampsi:     şiddetli preeklamsi bulguları+ konvülziyon inatçı ve şiddetli baş ağrısı, bulantı, kusma ,görme ve mental değişiklikler

HELLP SENDROMU. Şiddetlipreklampsi

Bılüribin >1.2

Ürik asit>600U/L

AST>70u/L

Trombosit sayaısı <100.000mm3

Laboratuar testleri:

Tam kan sayımı

Kreatin klirens

Ürik asit tayini

İdrar tetkiki ve kültürü

Karaciğer enzimleri

Bun kreatin tayini

Kanama pıhtılaşma testleri(PT, aPTT)

16-20. gebelik hafta fetal durum değerlendirmesi (bazal usg)

Şu tablo oturmuş ise:

Tansiyon yüksek

Mikroalbüminüri

Ağırlık artışı

Ödem(şişlik) 12 saatlık istirahatte yüz ve ellerde ödem var ise

Olugüri

Göz dibi bulguları yanı kesin ve yakın takip gerekir.

Tedavi:

Risk grubu anne adaylarına öneriler

Gebelik öncesi:

Kilo verin (ideal kilo için)

Tansiyonu düşürmek için hekimle işbirliği içinde olun

İlaçlarınızı düzenli kullanın

Danışmanlık alın

Gebelik sırasında

Kilo ve tansiyonunuzu ölçtürün

Tetkik ve tedavileri yaptırın,

Kilo ayarlaması yapın

İlave şikâyetler var ise doktor ile temas kurun

Tedavide ana ilkeler

Hipertansiyona bağlı komplikasyonların engellenmesi

Konvülziyonların engellenmesi

Anne sağlığının bozulmasının engellenmesi

Gebelik haftası ve bebeğin viabilitesi değerlendirilmesi.

Optimal şartlarda doğumun sağlanması

Preeklamptik gebelerde yönetim

Hafif klinik olgularda gebelik <37 hafta:

Diastolık tansiyon  <110mmhg

Hasta stabil

Fetal sıkıntı yok

Proteinüri (eser=sınırda)

Hastanın hastaneye yatırılmasına gerek yok

Laboratuar tetkikleri yapılır

Yatak istirahati

Fetal durum degerlendirilmesi (ultrason,NST)

Gebe haftada 2 kez izlenir.tansiyon ölçümü günde 2 kez  sabah- akşam

Günlük ağırlık ölçümü

Hastanın değerlendirilmesi

Diastolık tansiyon>110mmhg

Hasta stabil değil

Hastaneye yatış

İstirahat

Proteinürisi  var

Fetal durum degerlendirimesi(NST Biofizik profil)

Diyet

Annenin ağırlık kontrolü

Günde  4 kez tansiyon ölçümü

Antihipertansif tedavi

Antikonvülsif tedavi

Acil durum açısından değerlendirme ve hazırlık

Gebelik>37 hafta

Hasta stabil

Diastolik tansiyon <110mmhg

Fetal sıkıntı yok

Proteinüri eser

Gebeye hafatada 2 kez  NST ve 1 kez biofizik profil

Hastalık hakkında bilgi

Serviksin değerlendirilmesi

40. haftaya kadar bekleme

Gerekir ise induksiyonla doğum planı

Diastolık tansiyon >110mmhg

Tansiyon stabil değil

Fetal sıkıntı var

Proteinüri var

Serviksi degerlendir

Uygun ise indüksiyon ile doğum

Uygun değil ise serviksi olgunlaştırma tedavisi

Antihıpertansif ve antikonvülsif tedavi

Ağır preeklampsi ve eklampsi yönetim:

Hastaneye yatış

Travay odasında takip

Monitorizasyon

Sakin ve loş oda

Annenin yaralanmalara karşı korunması

Agıza air-way(hava-yolu) konulması

Aspirasyonun önlenmesi

Antikonvülsif ve anti hipertansif tedavi

Akciger matürasyon testi

Hasta stabil olunca doğum kararı

1.      Tansiyon >160/110mmhg olması  kontrol edilememesi

2.      Karaciğer fonksiyon testlerinin devamlı yükselmesi

3.      Trombosit<100.000mm3  fibrinojen <150mg/dl

4.      BUN >30mg/dl,kreatinin >1.2mg/dl kreatin klirensi <150ml/dk

5.      Biofizik profili ve NST anormallikleri

6.      Ciddi ıntra uterin gelişme geriliği

Anti hipertansif tedavi:

Hedef organ hasarı durumuna göre; yok ise, tansiyon 140/90mmhg organ hasarı var ise tansiyonu 140/90mmhg altına çekmek gerekir.

A.METİL DOPA GRUBU aldomet tb. 250mg

B.labetalol

C.kalsiyum kanal blokürleri  nidilat kap 10mg  1 kap. Ver 30dakika ara ile 4 kapsül acil olarak verilebilir. Tansiyon düşmez ise diğer ilaca geçilir.

D. acil durumlarda NİPRUSS iv verilir. Yalnız ca %5 dekstroz içinde verilir

Antikonvülsiyon tedavisi

%15 magnezyum sülfat amp

6 gr MgSO4 %5 dekstroz 150cc içinde 20 dakika içinde iv verilir

İdame doz olarak 2gr/saatte gidecek şekilde iv 24 saat devam edilir.

MgSO4 toksititesi

Refleks Bulgusu(patella ref. Kaybı vs.)

Sıcak basma

Uyku hali konuşma bozukluğu

Musküler paralizi

Solunun zorluğu

Kalp durması

 

Uzm.Dr. Kemal HÜKMEN
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
drkemalhukmen@hotmail.com
www.ozeldogum.com sitesinden sorularınız cevaplanmaktadır.
Tel: 0 222 231 0825

Yayınlanma Tarihi : 04.09.2012

6854

defa okundu

+ Yorum Yap

Henüz Yorum Yapılmamış.

hesaplayıcılar

ANKET

Bebeğiniz ne zaman gece boyunca uyumaya başladı?
0-2 aylık arasında
2-4 aylık arasında
4-6 aylık arasında
6-9 aylık arasında
9-12 aylık arasında
12-18 aylık arasında
18-24 aylık arasında
Anket Sonuçları
Bebek Sağlığı Bebek hastalıkları ve tedavileri www.annelikbilinci.com/kategoriler/bebegin-sagligi
Hamilelikte Nasıl Beslenmeli? Hamilelikte beslenme önerileri www.annelikbilinci.com/kategoriler/hamilelikte-beslenme
Bebeği Emzirme Emzirme hakkında herşey www.annelikbilinci.com/kategoriler/bebegi-emzirme
Gebelikte Güzelilk Tavsiyeleri Gebelikte güzellik ve bakım önerileri www.annelikbilinci.com/kategoriler/gebelikte-guzellik-ve-bakim