Haberler

Makaleler

EYVAH ÇOCUĞUM YİNE ÖKSÜRÜYOR !

uzm.dr. Ferhan ÇetindağEYVAH  ÇOCUĞUM YİNE ÖKSÜRÜYOR !

ÇOCUKLARDA ÜST VE ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI


Kış ve sonbahar döneminde çocuk kliniklerine en sık başvuru sebebi şüphesiz  solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Havaların soğumaya başlamasıyla birlikte çocuklarda görülen alt ve üst solunum yolları enfeksiyonları da artar. Özellikle 5 yaşın altındaki çocuklarda soğuk algınlığı, farenjit, larenjit, nezle, grip, sinüzit, orta kulak iltihabı gibi enfeksiyonların görülme sıklığı artmaktadır. 5 yaş altındaki çocuklar kış döneminde ayda 2 kez ve  yılda 8-10 kereye varan sıklıkla  viral üst solunum yolu  enfeksiyonları geçirilebilmektedir. Bu çocukların bağışıklık sisteminin gelişmesi ile alakalıdır.

Erken okul dönemindeki çocuklar da ise yılda 3-4 kez üst solunum yolu enfeksiyonu olması normal kabul edilmektedir. Yapılan bir araştırmaya göre çocukların 10 yaşına gelinceye kadar toplam 100 kez üst solunum yolu enfeksiyonu geçirdikleri bulunmuştur. Üst solunum yolu enfeksiyonlarının görülme sıklığı  6-7 yaşlarından sonra azalırken  yetişkinlerde ise yılda ortalama 1-3 kez üst solunum yolu enfeksiyonu görülmektedir.

Çocuklarının özellikle kış aylarında sık sık hastalanması birçok anne-babayı endişelendirir. Çocukların sık üst solunum yolu enfeksiyonu olmasının en önemli nedeni bağışıklık sisteminin henüz bu mikropları tanımamasıdır. Çocuklardaki bağışıklık sistemi  3-5  yaşında tam gelişimini tamamlayana tek solunum yolu enfeksiyonları   tekrarlayacaktır.

Hava kirliliği, toplu taşıma araçlarının kullanılması, yuvaya ya da kreşe gitme, okul dönemindeki çocukların kalabalık ve iyi havalandırılmayan sınıflarda bulunması süt çocuklarının yatarak biberonla beslenmesi gibi etkenler solunum yolu hastalıklarının  sıklığını arttırır. Kreş, anaokulu gibi çocukların toplu yaşadıkları ortamda birbirine enfeksiyonu bulaştırma sıklığı da artar.

Ağız, burun, boğaz ve bademciklerin iltihaplanmasına üst solunum yolu enfeksiyonları denir. Üst solunum yolu enfeksiyonlarının en sık etkeni virüsler olup genellikle kendiliğinden düzelirler. Nezle, grip, farenjit, bademcik iltihabı, sinüzit, kulak iltihabı ve  krup üst solunum yolu enfeksiyonları  iken  zatürree, bronşit, bronşiolit alt solunum yolu enfeksiyonlarıdır.

Üst solunum yolu enfeksiyonları halsizlik iştahsızlık burun akıntısı ve  tıkanıklığı    ateş, öksürük hapşırık  baş ağrısı,  geniz akıntısı,  boğazda yanma-ağrı gözlerde sulanma ve çapaklanma,  kas ağrıları  en sık görülen üst solunum yolu enfeksiyonu belirtileridir. Aniden yükselen ateş, artan öksürük ve solunum güçlüğü hırıltı, hızlı nefes alıp verme ve göğüste çekilmenin olması durumunda ise alt solunum yolu enfeksiyonları  düşünülmelidir.  

Çocukları boğaz enfeksiyonlarından korumak için en önemli önlem ellerin yıkanmasıdır. Bu sayede hasta kişilerin salgılarının bulaşması önlenir. Yine öksürme ve hapşırma sırasında ağzın kapatılması damlacık yoluyla bulaşmayı ortadan kaldırır.Anne sütü alan çocukların üst solunum yolu enfeksiyonu geçirme sıklığı azalmaktadır .

Üst solunum yolu enfeksiyonlarında sigara dumansız temiz bir ortamda istirahat, dengeli ve bol sıvılı (ıhlamur, bitkisel çaylar, meyve suyu. ) diyet ve  burun tıkanıklığının önlenmesi  önerilir. En iyi balgam ve salgı yumuşatan doğal madde sudur. Huzursuzluk, ağrı ve ateş için ağrı kesici -ateş düşürücü ilaçlar verilebilir. Viral enfeksiyonlarda  antibiyotik kullanılmasına gerek yoktur, antibiyotikler hastalığın süresini kısaltmaz. Bakterilerin neden olduğu üst solunum yollarında (özellikle bademcik iltihaplarında) doktor önerisiyle antibiyotik kullanılabilir.

SIK GÖRÜLEN ÜST  VE ALT  SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI VE TEDAVİSİ


SOĞUK ALGINLIĞI : Soğuk algınlığın en sık sebebi  RSV parainfluenza ve rinovirüs gibi virüslerdir.Çocuklarda burun akıntısı ve burun tıkanıklığı en sık görülen belirtilerdir. Hafif bir ateş ve halsizlik yorgunluk iştahsızlık eşlik eder. Bazı çocuklarda antibiyotik tedavisi gerektirmeyen kulak ağrısı olabilir .Virüsü vücuttan atana dek  destekleyici tedavi vermek gerekir .Ateş varsa ateş düşürücü verilmelidir. Bol bol su içirilmeli ve sıvı gıda verilmelidir. Nefes almada güçlük yaratacak burun tıkanıklığını damla ya da sprey ile  engelleyebilirsiniz.

Soğuk algınlığı ne kadar sürer? :
Hafif bır burun tıkanıklığı halsizlik ile başlayıp 3-4 günde semptomlar şiddetlenir,  7- 10 günde iyileşir.7. günden sonra şikayetler devam ediyorsa olası sinüzit komplikasyonu açısından doktorunuza başvurunuz.

Soğuk algınlığının komplikasyonları nelerdir ?: Çocuklarda  ​​ üst solunum yolu enfeksiyonları çok sık görülür ve genellikle komplikasyonlara yol açmaz ancak soğuk algınlığı çocukları bakteriyel enfeksiyonlara karşı daha duyarlı hale getirir .Bakteriyel enfeksiyon söz konusu olduğunda antibiyotik tedavisi gerekir .Soğuk  algınlığı başladıktan sonra 7 gün içinde düzdlmiyor ise  doktorunuza başvurunuz .

Kreş bakımı çocuklarda soğuk algınlığı sıklığını etkiler mi ? : Kreşe giden çocuklar diğer çocuklara göre daha sık üst solunum yolu enfeksiyonu geçirir. Ancak ilköğretim düzeyine geldiğinde kreşe gitmeyen  yaşıtlarına göre daha az solunum yolu enfeksiyonu geçirecektir.Yani kreşe giden çocuğunuz hasta olduğunda endişelenmeyin ileride daha az  enfeksiyon geçirecektir.

NEZLE VE GRİP: Nezle ve grip genellikle birbiriyle karıştırılır. Klinik bulguları benzer olup sebep olan etkenler farklıdır. Nezlenin sebebi  üst solunum yolu virüsleri iken grip etkeni ise influenza denilen virüslerdir.  Virüsler  çocuğa anne babadan, okuldan ya da alışveriş merkezleri, çocuk oyun alanları gibi kalabalık ortamdan bulaşır. .Kreş ve anaokuluna giden çocuklar için nezle riski 4-10 kat fazladır. Nezle olan çocukta halsizlik, huzursuzluk, iştah kaybı ve burun akıntısı arkasından ciddi burun tıkanıklığı, ateş yüksekliği ve öksürük gelişir. Hatta kusma, bulantı, ciddi beslenme reddi olabilir. Burun akıntısı, tıkanıklığı ve buna bağlı geniz akıntısı ile gelişen öksürük gece uykuya dalmayı engeller. Uyuyamayan çocuk daha da huzursuz ve bitkin olur.. Eğer burun tıkanıklığının belirgin olduğu dönemde bir kulak ağrısı gelişmişse ya da bebek çok huzursuz ise çocukta orta kulak iltihabı gelişmiş olabilir. 7-10 günden fazla süren öksürük ve burun tıkanıklığı varsa  da sinüzit gelişmiş olabilir.

Nezle bulguları devam ederken  hırıltı hışıltı ve  kedi mırıltısı gibi bir ses duyulmuşsa bronşit , bronşiolit   gelişmiştir ya da çocuk astımlı olup atak geçiriyordur . Nezle astımı en çok alevlendiren hastalıktır. Astımlı çocuklar bu şeklide defalarca bronşit teşhisi alarak yanlış bir şekilde sürekli antibiyotik ve öksürük şurupları ile tedavi edilmektedir. Eğer böyle  bir durum  tekrarlamalar gösteriyorsa mutlaka astım düşünülmeli ve bir çocuk alerji uzmanına başvurulmalıdır.

Grip olan çocukta ise halsizlik, huzursuzluk, iştah kaybı ve burun akıntısı burun tıkanıklığı, ateş yüksekliğine ilaveten kas ağrıları, eklem ağrıları ve daha sık ve şiddetli öksürük vardır. Bu çocuklarda daha sık ve kolay bir şekilde zatürree gelişebilir. Astım varsa alevlenebilir.

En iyi tedavi ise bol miktarda sıvı vermek ,rahat nefes almasını sağlamak için burun damlası ve ya spreyi  kullanmak ve gerekirse  doktor kontrolünde yaşına uygun nezle ilacı almaktır. Özellikle tavuk suyuna yapılan çorbalar hem iyi bir balgam söktürücüdür hem sıvı ihtiyacını karşılar ayrıca  içindeki bir takım mineraller, eklem ağrılarının geçmesine neden olur. Bitki çaylarının bilimselliği kanıtlanmasa da  bağışıklık sistemini güçlendirdiğine, direnci arttırdığına inanılır. en azından vucuda sıvı alındığı için önerilir.

BADEMCİK İLTİHABI :  Bademcikler boğazın arkasında bulunan bezelerdir ve  iltihabında çocuğun boğazına bakıldığında büyüyen ve kızaran bademcikler ve bazen de  beyaz iltihap odakları görülür. Nezleden farklı olarak bademcik iltihabının nedeni bakterilerdir.Yutkunma güçlüğü, boğazda kızarıklık, halsizlik  ateş yüksekliği ,yemede isteksizlik, boyun lenf bezelerinde şişme ve küçük çocuklarda eşlik eden karın ağrısına sebep olur. Yutma sırasında duyulan ve kulak ağrısı ile karışan şiddetli ağrı vardır.

Çocuğunuza bol bol sıvı içecekler verin. Yutkunmada zorluk çekiyorsa yiyeceklerini daha sıvı kıvama getirin. Ateşi yüksekse ateş düşürücü şurup içirin. Doktorunuzun önerisiyle antibiyotik tedavisi gerekebilir.

Eğer çocuğunuzda bademcik iltihabı sık oluşuyorsa ve gelişim geriliği ve kilo alamama oluyorsa bademciklerin alınması önerilebilir.
Çocuğunuz bademcik iltihabı  geçirirken eklem ağrısı, devam eden halsizlik, çarpıntı, göğüs ağrısı veya kırmızı renkli idrar çıkışı varsa hemen doktora başvurunuz .

SİNÜZİT : Çocuklarda her yaşta görülebilir. Yenidoğan bebekte bile olabilir. En sık nedeni nezle, grip ya da uzun süreli burun tıkanıklığı yapan bir durum varlığıdır. Nezle ve grip şikayetleri  7-10 günden uzun sürüyor burundan sarı-yeşil renkli akıntı geliyorsa, çocuğun özellikle gece olan öksürük şikayeti devam ediyorsa sinüzit düşünülmelidir. Ağrı, baş öne doğru eğilince artmaktadır. Göz yaşarması, göz etrafında şişlik, 38 dereceyi geçmeyen ateş, yüze basma ile ağrının artması sinüzitin diğer belirtileri arasındadır. Tedavisi uzun süreli ve yeterli doz antibiyotik ve burun açıcı ilaçlarla yapılır.

ORTA KULAK İLTİHABI :  En önemli bulgusu ani başlayan şiddetli kulak ağrısıdır. Buna sıklıkla ateş yüksekliği, kusma, hatta ishal eşlik eder. En sık nedeni nezle, grip ya da bebeklerin yatarak biberonla  beslenmelerdir.Bebeklerde çok ciddi huzursuzluk ve kusma olabilir.Her türlü orta kulak iltihabı durumunda hemen doktora başvurulmalı  tedavi edildikten sonra işitme  kaybına neden olabilecek sıvı birikimine karşı takip edilmelidir . Ancak bilinmelidir ki her kulak ağrısı kulak iltihabından kaynaklanmaz .Kulak kiri ,çürük diş ve bademcik iltihabı da yansıyarak kulak ağrısı yapabilir.

FARENJİT: Farenjit, farenks denen boğaz bölgesinin iltihabıdır. Şiddetli boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı  ve yutma güçlüğü vardır, genellikle ateş ile birliktedir.Kulak zarında   kızarıklık ve boyunda lenf bezi görülebilir Tedavisinde burun açıcı ilaçlar ve ağız  spreyleri kullanılır.Farenjit 4-5 gün içinden kendiliğinden geçer genellikle viral bir hastalık olduğundan antibiyotik kullanılması şart değildir, ama ateş 2 günden fazla sürerse o zaman antibiyotik verilebilir.

LARENJİT: Gırtlağın  ve ses tellerini iltihabıdır. Ses kısılır ateş pek yükselmez. Bazen şiddetlenip, çocukları ciddi solunum zorluğuna sokabilir.Tedavi de ise soğuk buhar verilir. Solunum zorluğu gelişirse kortizon ve antibiyotik  ile desteklenir

VİRAL KRUP: Etken genellikle parainfluenza virusudur. Yaşamın ikinci yılında en fazla görülür. Önce ateş, burun akıntısı ile başlar ve sonra nefes alma zorluğu havlar tarzda öksürük ve ses kısıklığı olaya eklenir. Tedavide soğuk buhar ve  hava yoluyla verlien kortizonlar (nebulize steroidler) yararlı olabilir.

AKUT TRAKEİT: Klinik olarak ağır viral krup tablosuna benzer. Ancak bunda ateş yüksek olup gittikçe ilerleyen solunum yolu tıkanıklığı yapar. Balgam koyu ve yapışkandır. Etken bakteriler olduğu için tedavide antibiyotikler kullanılır.

AKUT EPİGLOTTİT: Akut epiglottit seyrek görülen ancak yaşamı tehdit eden bir tablodur. 1-6 yaş arasındaki çocuklarda görülür Viral kruptakinin tersine öksürük yok ya da çok azdır. Ateş çok yüksek olup toksik bir görünüm vardır. Çocuk hava yollarını açık tutmak için hareketsiz pozisyonda oturur, ağzı açıktır ve salyası akar. Yutma güçlüğü olduğundan yeme isteksizliği vardır. Dil basacağı ile ağız muayenesi çok tehlikeli olup solunum yollarının tıkanıklığına ve ölüme neden olabilir. Bu hastalıkta dakikalar bile çok önemli olduğundan hemen yoğun bakım ünitesine alınmalıdır. Tedavide gecikmeden antibiyotik ve solunum desteği başlanır.

AKUT BRONŞİT: Akut bronşit bronş dediğimiz büyük havayollarının iltihabıdır. Etken sıklıkla virüslerdir. Ayrıca bakteriyel enfeksiyonlar  ve mide içeriğinin akciğerlere kaçması denilen reflü de akut bronşite neden olabilir. Esas yakınma öksürük ve balgamlı kusmadır. Bu yakınmalar genellikle 7-14 gün sürebilir. Tedavide bol sıvı alınması,  istirahat ve sigara dumanından uzak durmak gerekir. Bakteriyel enfeksiyonlar da ise antibiyotik başlanabilir.

AKUT BRONŞİOLİT: Bronşiyolit süt çocukluğu döneminde en sık karşılaşılan alt solunum yolu enfeksiyonudur Sıklıkla 1-9 ay arasındaki bebeklerde görülür. Bir yaşından sonra ender olarak görülür. Etken %75-80 olguda respiratuvar sinsitial virüstür ve her yıl kış aylarında salgınlara neden olur. Genellikle burun akıntısı ile başlar ve daha sonra kuru ve keskin bir öksürük ortaya çıkar. Arkasından solunum sıkıntısı ve beslenme zorluğu görülür. Akut bronşiyolit olan  hastaya bol bol  sıvı verilir  Nemlendirilmiş oksijen verilir. Antibiyotik ve steroidler yararsızdır. rahat nefes alabilmesi için burun spreyi ve bronş açıcı  nebül  desteği uygulanır.

ZATURRE: Akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Zatürreeye zemin hazırlayan grip ve benzeri viral solunum yolu infeksiyonları ise çok bulaşıcıdır. Hapşırık ve öksürükle yayılabildikleri gibi, ağız ve burun salgılarıyla  bulaşmış bardak, mendil, çatal-kaşık, kapı kolu gibi eşyalar aracılığıyla diğer kişilere geçebilirler.

Çocuklarda en sık görülen alt solunum yolu enfeksiyonudur. Özellikle  ilk 3 yaştaki çocuklarda  en sık hastaneye yatış  nedenidir. Genellikle bir üst solunum yolu enfeksiyonundan  birkaç gün sonra aniden yükselen ateş, artan öksürük ve  balgam çıkarma solunum güçlüğü alt solunum yolu enfeksiyonunu akla getirmelidir. Karın ağrısı ve yan ağrısı  nedeniyle de hekime getirilebilir.. Çocuklarda ateş, halsizlik, öksürük, sık nefes alma, çarpıntı, kusma, ciddi besin reddi görülür. Bebek ve küçük çocukların göğsünde ve karnında sık sık inip çıkmalar, inleme, kedi mırıltısı gibi bir ses duyulur. Burun kanatları hareket eder. büyük çocuklarda ciddi göğüs ağrısı, yan taraflarında ağrı, ateş ve nefes alınca batma ve öksürük görülür. Mutlaka doktora başvurulmalıdır. Antibiyotik gerekirse nefes açıcı nebül tedavisi gerekir. İyi tedavi edilmediği takdirde ölüme neden olabilir.

KORUNMA VE ÖNLEMLER

Çocukları üst solunum yolu enfeksiyonlarından korumak için dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, hasta kişilerle temasın önlenmesidir. Bu amaçla kapalı ve kalabalık ortamlara girilmekten kaçınılmalı.

Okul içinde bulaşmayı en aza indirmek veya önlemek amacıyla hasta çocuğun okula gönderilmemesinde büyük yarar var.

Sınıfların düzenli havalandırılması, çocukların ortak kullanım alanlarında hijyen koşullarına dikkat edilmesi önemli. Tüm hastalıklardan korunmada el yıkamanın çok önemli rolü var.

Doğru el yıkama bulaşıcı hastalıkların yaygınlaşmasını önemli ölçüde azaltır.

Hafif öksürüğü ve ateşi olan bir çocuğun öncelikle ateşinin düşürülmesi, beslenmesine ve sıvı desteğine dikkat edilmesi gerekir.

Boğaz ağrısının şiddetlenmesi ve uzun sürmesi, öksürükle koyu balgam gelmesi veya öksürüğün 10 günden uzun sürmesi, 38°C üzerinde ve birkaç günden uzun süren ateş olması, göğüs ağrısı, sık nefes alma, yutma güçlüğü, sıvı gıda alamama, kulak ağrısı, uyuklama hali, boyunda ağrılı şişlikler, dudak, deri veya tırnaklarında morarma belirtilerinden herhangi birinin görülmesi halinde doktorunuza başvurunuz.

UZM. DR. FERHAN ÇETİNDAĞ ( GAZİANTEP MEDİCAL PARK HASTANESİ ÇOCUK HASTALIKLARI KLİNİĞİ )  
ADRES : MÜCAİTLER MAH.  52063  SK.  NO:2  ŞEHİTKAMİL/ GAZİANTEP
ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI 
E-POSTA ADRESİ  : ferhancetindag@hotmail.com
WEB ADRESİ :  www.drferhancetindag.com

anne baba eğitimi

4840

defa okundu

+ Yorum Yap

Henüz Yorum Yapılmamış.

Huzurlu ve güvenli bir uyku için… Bebekler ve 6 yaşına kadar olan çocuklar için uyku tulumları www.dreambagturkiye.com
Bebek ve Çocuk Oyuncakları En güzel, uygun fiyatlı bebek ve çocuk oyuncakları www.annebebekclub.com/anne-bebek-urunleri-oyuncak/oyuncaklar/
Sağlık, bakım ve güzellik En iyi sağlık, bakım ve güzellik ipuçları kadinlikbilinci.com'da www.kadinlikbilinci.com/
Mama Sandalyeleri Mama sandalyeleri. Kalite ve uygun fiyat bir arada. www.annebebekclub.com/anne-bebek-urunleri-oyuncak/mama-sandalyesi/